Batterij naast het paneel: wat een Duits zonnepark leert over slimmer opslaan

Zonneparken met batterijopslag zijn niet nieuw. Maar Solarpark Pfaffenklinge in Weissach im Tal, vlak bij Stuttgart, pakt het anders aan dan gebruikelijk. Ontwikkelaar Arausol (DGS) bouwde er 11,6 MWp aan zonnepanelen met ongeveer 20 MWh opslag. Die opslag staat niet in één centrale batterijcontainer, maar verspreid over het terrein, direct naast de rijen panelen. Het zijn 1.660 modules van 12 kWh van de Chinese fabrikant Sigenergy, gestapeld in kasten die SigenStacks heten. Groene Zaken bezocht het park in september tijdens Sigenergy Day Europe.

Minder omzetten, meer opbrengst

De kern van het ontwerp is DC-koppeling. In een klassiek park met opslag gaat zonnestroom eerst als wisselstroom (AC) richting het net, en wordt daarna weer omgezet naar gelijkstroom (DC) om de batterij te laden. Elke omzetting kost energie. In Pfaffenklinge laden de panelen de batterijen rechtstreeks op via één gezamenlijke DC-verbinding. Sigenergy claimt daarmee 3,7% meer rendement dan bij een AC-gekoppeld systeem. Dat klinkt bescheiden. Maar bij een park van deze omvang, over een looptijd van twintig jaar of meer, telt elk procent op in het totaal aantal verkochte kilowatturen.

Besparen vóór de eerste kilowattuur

Voor ontwikkelaars en investeerders zit het verhaal minstens zo veel in de investering vooraf. Volgens Sigenergy zijn er bij deze opzet geen aparte PV-omvormers, dataloggers en extra transformatoren of middenspanningskabels nodig. Er zijn ook geen zware funderingen of kranen nodig, omdat de modules licht en stapelbaar zijn. De opslag is in stappen van 12 kWh uit te breiden, zodat een ontwikkelaar niet meer capaciteit hoeft te kopen dan het project vraagt. Het park werd volgens Sigenergy in twintig dagen geïnstalleerd en in twee uur in bedrijf genomen. Dat zijn claims van de fabrikant. Wat ze in de praktijk aan kosten schelen ten opzichte van een traditionele batterijcontainer, maakt het mediapack niet concreet.

Niet terugleveren als het geld kost

Interessant voor de Nederlandse markt is de software. In Duitsland, net als bij ons, komen steeds vaker uren voor met een negatieve stroomprijs: wie dan teruglevert, betaalt in feite toe. Sigenergy’s systeem stopt in die uren automatisch met terugleveren en slaat de zonnestroom op in de batterij. Volgens de fabrikant voorspelt een AI-model wanneer zulke negatieve prijzen eraan komen, en ontlaadt het de batterij vooraf om ruimte te maken. Daarnaast noemt Sigenergy een handelsfunctie die opslag inzet op de stroommarkt. Die functies hebben we niet in werking gezien. Het principe sluit wel aan bij een vraag die elke zonneparkeigenaar nu bezighoudt: hoe voorkom je dat je duurste productie-uren je minste opbrengst geven?

Duizenden batterijen in het veld: is dat veilig?

Veiligheid is bij decentrale opslag een terechte vraag: duizenden modules in het open veld in plaats van één bewaakte container. Sigenergy stelt dat elke module van 12 kWh een eigen beveiliging in zes lagen heeft, waaronder een rookmelder, temperatuurbewaking, een ingebouwd blussysteem en isolatie die brand naar naastgelegen modules moet tegenhouden. Een defecte module zou binnen twee uur los te vervangen zijn, zonder het hele systeem stil te leggen. Ook dit zijn fabrikantclaims. Onafhankelijke testresultaten zaten niet in het persmateriaal.

Sigenergy en Arausol presenteren Pfaffenklinge als het grootste DC-gekoppelde zonnepark met decentrale opslag in Duitsland. Of het concept zich op lange termijn bewijst, hangt af van cijfers die er nog niet zijn: werkelijke opbrengst, onderhoudskosten en hoe de batterijen verouderen. Voor Nederlandse partijen die worstelen met netcongestie en negatieve prijzen is het wel een project om te volgen. Het laat zien dat opslag niet per se een grote kast naast het trafostation hoeft te zijn.